top of page
MİLLİ MÜCADELE'NİN VAKUR KAHRAMANI MEHMED VEHBİ BOLAK BALIKESİR KONGERELERİ KUVA-Yİ MİLLİYE  TBMM MİLLETVEKİLİ BAKAN

MEHMED AKİF ERSOY BALIKESİR'DE

Mehmed Akif Ersoy, Milli Mücadele'ye katılmak için, 24 Ocak 1920 tarihinde Balıkesir'e geldi. 
Kaynak: İzmir'e Doğru gazetesinin kitabı, sayfa:118-166

Mehmed Akif Ersoy'un 23 Ocak 1920'de Balıkesir Zağnos Paşa Camii'ndeki Nutku 
Kaynak: İzmir'e Doğru gazetesinin kitabı, sayfa:128-129-130-131-132

 

                              TARİHİ BALIKESİR MEKTUBU

Kaynak: TBMM Kütüphanesi Açık Erişim Sistemi - Mehmet Akif'in Mektupları 2, sayfa:179-180-181-182-183-184-185-186-187-188-189

Mehmet Vehbi Bolak hakkında Bölüm: Sayfa 183


Mehmed Vehbi Bolak, 15 Mayıs 1919'da İzmir'in İşgali'yle başlayarak, İzmir Şimal Cepheleri Heyet-i Merkeziye Reisi, Müdafaai Hukuk Heyeti Merkeziye Reisi ve Balıkesir Kongresi Reisi olarak, Ege Bölgesi'ndeki Kuva-yi Milliye Teşkilatını 14  ay idare etti. 15 Mayıs 1919'dan 30 Haziran 1920 Balıkesir'in işgaline kadar, 14 ay boyunca Yunan ordularının batıdan Uşak'ı geçmesini engelledi. 

Mehmed Vehbi Bolak hakkındaki bölümde, 30 Haziran 1920 Balıkesir'in İşgalinde Yunan kumandanı belediyeye gelip de oturunca, İzmir Şimal Cepheleri Heyet-i Merkeziye Reisi, Müdafaai Hukuk Heyeti  Merkeziye Reisi ve Balıkesir Kongresi Reisi olduğu için, evvela Mehmed Vehbi Bolak'ı ve Heyet-i Merkeziye azalarını sordu. (Kaynak: 
TBMM Kütüphanesi Açık Erişim Sistemi - Mehmet Akif'in Mektupları 2, sayfa:183) Bu bölümde, Balıkesir İşgali'nde Kuva-yi Milliyecilerin ve halkın çektiği eziyeti okuyabilirsiniz.

Sadrazam Damat Ferit hükümetinin şeyhülislamı Dürrizade Abdullah’ın Kuva-yi Milliyecileri öldürmeyi caiz gören fetvası 11 Nisan 1920 günü gazetelerde yayımlandığı için, (Kaynak: TBMM Kütüphanesi Açık Erişim Sistemi - Mehmet Akif'in Mektupları 2, sayfa:5-6) hem İstanbul Hükümeti hem de Yunanlılar tarafından Mehmed Vehbi Bolak öldürülmek üzere aranmaktaydı.(Kaynak: 
TBMM Kütüphanesi Açık Erişim Sistemi - Mehmet Akif'in Mektupları 2, sayfa:183) 

MEHMED VEHBİ BOLAK VE MEHMET AKİF ERSOY ANKARA'DA
 
TBMM'de Balıkesir milletvekili olmasına rağmen, cephedeki görevini terketmek istemediği için, milletvekillik hakkı saklı kalmak şartıyla, 30 Haziran 1920'de Balıkesir'in işgaline kadar, Balıkesir'de kaldığı için, 
Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki ilk konuşmasını 13 Temmuz 1920'de yaptı. (TBMM Tutanak Dergisi, 1. Dönem,2. Cilt, 33. Birleşim, Sayfa 294)  

Mehmed Vehbi Bolak, 13 Temmuz 1920'de TBMM'de 1. Dönem Balıkesir Milletvekili olarak çalışmaya başlamasıyla, yakın arkadaşı Burdur Milletvekili Mehmet Akif Ersoy, Balıkesir Milletvekilleri Hasan Basri Çantay ve Müftüzâde Abdülgafur Iştın ile, Ankara Altındağ'daki Tâceddin Dergâhı'nın selamlık bölümünde bugünkü Tâceddin Dergâhı ve Mehmet Akif Ersoy Kültür Merkezi'nde, Sakarya Harbi'ne başlamasına 23 Ağustos 1921'e kadar kaldı. (Kaynak: TBMM Yayınları, İstiklal Marşı ve Mehmet Akif, sayfa:46 - 
Kaynak: Hasan Basri Çantay, Akifname Mehmet Akif,Mehmet Vehbi Bolak hakkında sayfa: 57-130) 














Mehmed Âkif Ersoy, Mehmed Vehbi Bolak’ın da dâhil olduğu arkadaş grubu ile birlikte kaldığı Tâceddin Dergâhı’nda; Safahat’ın 6. Kitabı “Asım”ı tamamlamış, 17 Şubat 1921’de “İstiklâl Marşı”nı, 15 Nisan 1921’de “Süleyman Nazif’e” şiirini ve 7 Mayıs 1921’de de “Bülbül”ü yazdı. Safahat kitabının bütün baskılarında bu iki şiirin yazılış yeri “Tâceddin Dergâhı” olarak gösterilmektedir. (Kaynak: Mehmed Akif Ersoy, Safahat, 1984, sayfa: 471-472-473-474)
 
İstiklâl Marşı’nın yazıldığı günlerde ve Sebîlürreşâd’ın 468. sayısı ile Hâkimiyet-i Millîye gazetesinde 17 Şubat 1921’de neşredildiğinde, 12 Mart 1921’de Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edildiğinde Mehmed Akif Ersoy, Tâceddin Dergâhı’nda ikamet etmekteydi. Şiirlerin tamamlanmasından sonra hep yapıldığı gibi, Marşın Mecliste kabul edildiği günün akşamında dergâhta çay demlenerek, yakın dostları arasında bulunan milletvekillerinin de iştiraki ile mütevazı bir kutlama yapıldı. (Kaynak: TBMM Yayınları, İstiklal Marşı ve Mehmet Akif, sayfa:46-47).

23 Ağustos – 13 Eylül 1921 tarihleri arasında gerçekleşen Sakarya Harbi sırasında, Ankara büyük bir tehlike içindeydi. Mehmed Vehbi Bolak, tam o sıralarda Balıkesir'deki ailesini İnebolu yoluyla Ankara'ya getirtmiş, bu birçoklarının kuvvei maneviyesini (manevi gücünü) artırdı.  Halbuki o vakit birçok milletvekilleri ve aileleri Kayseri'ye nakledilmişlerdi (Kaynak: Mehmet Vehbi Bolak Hayatı - Hususiyetleri, Hasan Basri Çantay, Balıkesir Postası, 20 Nisan 1958). 23 Ağustos 1921'den itibaren 
Çankaya'da Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün Köşkü'ne şu anki Cumhurbaşkanlığı Atatürk Müze Köşk'e yakın olan bağ evinde  ailesiyle kalmaya başladı (Kaynak: Ahmed Aydın Bolak, Söylediklerim ve Yazdıklarım, Mehmet Akif Bey'in Ankarası, Mehmet Vehbi Bolak hakkında sayfalar:401-402-403 - Aşağıdaki Türk Edebiyatı Dergisi'nde, Aralık 1986 sayfa:60-61 aynı yazıyı okuyabilirsiniz).

Mehmed Vehbi Bolak, 13 Temmuz 1920'de TBMM'de 1. Dönem Balıkesir Milletvekili olarak çalışmaya başlamasıyla, yakın arkadaşı Burdur Milletvekili Mehmet Akif Ersoy, Balıkesir Milletvekilleri Hasan Basri Çantay ve Müftüzâde Abdülgafur Iştın ile, Ankara Altındağ'daki Tâceddin Dergâhı'nın selamlık bölümünde bugünkü Tâceddin Dergâhı ve Mehmet Akif Ersoy Kültür Merkezi'nde, Sakarya Harbi'ne başlamasına 23 Ağustos 1921'e kadar kaldı.

Kaynak: Hasan Basri Çantay, Akifname Mehmet Akif,
Mehmet Vehbi Bolak hakkında sayfa: 57-130 

Kaynak: Ahmed Aydın Bolak, Söylediklerim ve Yazdıklarım, Mehmet Akif Bey'in Ankarası, Mehmet Vehbi Bolak hakkında sayfalar:401-402-403 - Aşağıdaki Türk Edebiyatı Dergisi'nde, Aralık 1986 sayfa:60-61 aynı yazıyı okuyabilirsiniz.

Bu site rahmetli babaannesi H. Edibe Alpan anısına, büyükdedesi Mehmed Vehbi Bolak'ın hayatını,devlet adamlığını, Ege Bölgesi'ndeki Kuvayi Milliye teşkilatını kurarak, Balıkesir Kongreleri'ndeki liderliğini,1. ve 2. TBMM vekil - bakanlıklarını anlatmak için, Aylin Ceyda Alpan tarafından yapılmıştır.

bottom of page